Δημιουργώντας το πρώτο «πράσινο νησί»
Στα πλαίσια της υλοποίησης προγραμμάτων ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ), το μικρό νησί του Αη-Στράτη επελέγη για την εφαρμογή πιλοτικού προγράμματος μετατροπής του σε 100% οικολογικό νησί. Το πρόγραμμα αναπτύσσει επιστημονική ομάδα του Πανεπιστημίου Αιγαίου με επικεφαλής τον Καθηγητή Νικήτα Νικητάκο, πρόεδρο του Τμήματος Ναυτιλίας & Επιχειρηματικών Υπηρεσιών, ο οποίος μας δίνει στη συνέχεια ενδιαφέρουσες πληροφορίες.
Γράφει ο Νικήτας Νικητάκος
Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα και όλα τα κράτη θέλουν να αναπτύξουν τις ΑΠΕ και να πετύχουν τη σταδιακή απεξάρτησή τους από τις συμβατικές και ρυπογόνες πηγές ενέργειας. Ειδικότερα για τα νησιά μας, το πιο σημαντικό είναι να πετύχουμε μία οικονομική αειφόρο ανάπτυξη, δηλ. την οικονομική ανάπτυξη που σέβεται και λαμβάνει υπόψη της τις περιβαλλοντικές παραμέτρους. Έννοιες όπως αυτές της οικολογικής καινοτομίας , και των οικοτεχνολογιών μπορούν να μας δώσουν μία δυναμική ανάπτυξης.
Η προσέγγιση που θέλουμε να εφαρμόσουμε στο πείραμα του Αη-Στράτη, μέσω ενός προγράμματος που χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Ανάπτυξης, είναι να δημιουργήσουμε ένα νησί που να είναι αυτάρκες και αυτόνομο. Δηλαδή με δικούς του πόρους να ικανοποιεί τις δικές του ανάγκες. Αυτό περιλαμβάνει φυσικά την ενέργεια τα τρόφιμα, τη διαχείριση των αποβλήτων, και τις μετακινήσεις, δηλ. τα καύσιμα που απαιτούνται για τις μετακινήσεις. Τα κυριότερα από αυτά αφορούν στην αειφόρο ανάπτυξη του νησιού, την προβολή του σε διεθνές επίπεδο, την μέσω της ανάπτυξης θωράκιση του, ενώ οι πιο πετυχημένες συνιστώσες των λύσεων που θα εφαρμοστούν στον Αη-Στράτη θα μεταφερθούν σε μεγαλύτερα νησιά όπως η Λέσβος, η Λήμνος και άλλα.
Ευελπιστούμε ότι λύσεις που θα δοθούν θα έχουν πολλαπλασιαστικά οφέλη και όταν εφαρμοστούν σε μεγαλύτερη κλίμακα θα επιτρέψουν τη μεγαλύτερη διείσδυση των ΑΠΕ. Θα μπορούσαν για παράδειγμα να επιτρέψουν την αύξηση της διείσδυσης των φωτοβολταϊκών σε νησιά σαν την Λέσβο, δηλαδή να δοθούν περισσότερες άδειες στο μέλλον. Η επιτυχία της προσπάθειάς μας αυτής θα έχει σημαντικότατα οφέλη. Το γεγονός ότι ο Αγ. Ευστράτιος δεν είναι διασυνδεδεμένος στο κεντρικό δίκτυο της ΔΕΗ τον καθιστά μία πολύ σημαντική επιδεικτική εφαρμογή. Η επιτυχής υλοποίηση των παρεμβάσεων θα δημιουργήσει ένα πρότυπο καινοτόμο μοντέλο πράσινου ενεργειακού συστήματος σε ένα μη διασυνδεδεμένο νησί και ένα παράδειγμα αειφόρου περιφερειακής ανάπτυξης. Θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για περαιτέρω έρευνα και ανάπτυξη και θα αποτελεί πεδίο δοκιμής και εφαρμογής νέων τεχνολογιών. Θα αποτελέσει κέντρο για την εκπαίδευση και επίδειξη σε ολοκληρωμένες λύσεις ΑΠΕ και πόλο έλξης επιστημονικού ενδιαφέροντος και τουρισμού.
Έχει φτιαχτεί ένα σχέδιο δράσης, το οποίο αφού κατέγραψε και αξιολόγησε τις ανάγκες του νησιού, επέλεξε συνδυασμούς τεχνολογιών Α.Π.Ε. που θα πρέπει να εξεταστούν για εφαρμογή. Οι λύσεις που θα δοθούν στις πρώτες εφαρμογές θα έχουν πολλαπλασιαστικά οφέλη και όταν εφαρμοστούν σε μεγαλύτερη κλίμακα θα επιτρέψουν την μεγαλύτερη διείσδυση των ΑΠΕ. Το πείραμα του Αη-Στράτη θα αποτελέσει ένα πραγματικής κλίμακας παράδειγμα βιοπεριφέρειας (bioregion). Bioregions είναι φυσικές κοινωνικές μονάδες που λειτουργούν με βάση κατά κύριο λόγο την οικολογία και όχι το άμεσο οικονομικό κέρδος και οι οποίες μπορούν να είναι σε μεγάλο βαθμό αυτάρκεις στα βασικά είδη που χρειάζονται όπως νερό, τρόφιμα, ενέργεια, και βασικές υπηρεσίες. Η οικολογία απαιτεί να αντιλαμβανόμαστε την ισορροπία του φυσικού περιβάλλοντος. Στο οικονομικό περιβάλλον μιας βιοπεριφέρειας γνωρίζουμε από που προέρχονται τα αγαθά μας και που πάνε τα σκουπίδια μας. Η προσέγγιση της βιοπεριφέρειας στο νησί του Αη-Στράτη μπορεί να αποτελέσει πεδίο εφαρμογής και μελέτης εναλλακτικής οργάνωσης της οικονομίας χρησιμοποιώντας τοπικές πηγές για κάλυψη τοπικών αναγκών.
Λιμάνι Αη-Στράτη: κυματική ενέργεια
