Το Internet έχει δημιουργήσει νέες κατηγορίες δημιουργών και χρηστών πνευματικής ιδιοκτησίας. Οι άδειες CREATIVE COMMONS είναι ένα καινοτόμο τεχνο-νομικό εγχείρημα αναφορικά με την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας αφενός και την ελεύθερη διάδοση υπό καθορισμένους όρους των έργων των δημιουργών ή δικαιούχων πνευματικής ιδιοκτησίας αφετέρου. Η λειτουργία των αδειών εκμετάλλευσης έργων CREATIVE COMMONS έχει επιτύχει την ισόρροπη διασύνδεση προσφοράς και ζήτησης έργων πνευματικής ιδιοκτησίας μακριά από τα προσκόμματα και τις δυσκολίες που δημιουργούνται από την ύπαρξη και λειτουργία των συντεχνιών που ελέγχουν και περιορίζουν την ελεύθερη πρόσβαση των χρηστών στην πνευματική παραγωγή των δημιουργών.
Η λειτουργία των CREATIVE COMMONS εναρμονισμένη με το υφιστάμενο κατά τόπο νομικό καθεστώς γεφυρώνει το χάσμα, που τεχνηέντως υφίσταται από τους κατά τόπο gatekeepers, μεταξύ δημιουργών και χρηστών πνευματικής ιδιοκτησίας. Επιπλέον, ορίζοντας το συμβατικό καθεστώς για τη σύννομη διαχείριση της πνευματικής ιδιοκτησίας, παρέχει τα κατάλληλα εργαλεία και το κίνητρο στους χρήστες για να γίνουν δημιουργοί διαχέοντας υπό σαφείς και καθορισμένους όρους την πνευματική τους ιδιοκτησία στο ευρύ κοινό.
Οι άδειες CREATIVE COMMONS εισάγουν μία μεθοδολογία διαχείρισης πνευματικής ιδιοκτησίας που υιοθετεί και αξιοποιεί στο μέγιστο δυνατό βαθμό τη συνειδητή επιλογή του ευέλικτου και αποτελεσματικού Some Rights Reserved συγκριτικά με την ανελαστική και αναποτελεσματική επιλογή του All Rights Reserved. Με τη μεθοδολογία αυτή επιτυγχάνεται στον βέλτιστο βαθμό η αξιοποίηση των δυνατοτήτων ανάπτυξης υπό το πρίσμα των κανόνων που ισχύουν στο περιβάλλον του Internet. Οι άδειες CREATIVE COMMONS χρησιμοποιούνται από δημιουργούς έργων πνευματικής ιδιοκτησίας σε σαράντα τρεις χώρες, ενώ είναι ήδη σε εξέλιξη η προσαρμογή τους στο εγχώριο νομοθετικό καθεστώς σε άλλες είκοσι τρεις χώρες, παγκοσμίως.
Η προσαρμογή των αδειών CREATIVE COMMONS στο ελληνικό νομικό πλαίσιο για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας έγινε από μικρή ομάδα ειδικών επιστημόνων, κυρίως δικηγόρων και πληροφορικών, στο πλαίσιο έργου χρηματοδοτούμενου από το ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Στις 13 Οκτωβρίου 2007 έγινε πανηγυρική εκδήλωση στην αίθουσα τελετών του Πανεπιστημίου Αθηνών για την έναρξη λειτουργίας των αδειών CREATIVE COMMONS στην Ελλάδα. Στην εκδήλωση αυτή συμμετείχαν ο διεθνούς φήμης Καθηγητής Lawrence Lessig ως κεντρικός ομιλητής και πρωτεργάτης στη δημιουργία και διεθνή εξάπλωση των αδειών αυτών. Επίσης, συμμετείχαν οι εποπτεύοντες καθηγητές και επιστήμονες (Διονυσία Καλλινίκου & Θεόδωρος Καρούνος) της συλλογικής προσπάθειας για τη δημιουργία των αδειών CREATIVE COMMONS προσαρμοσμένων στην Ελληνική έννομη τάξη. Πρωτεργάτες στη δημιουργία της ελληνικής έκδοσης των αδειών είναι ο υπογράφων Μαρίνος Παπαδόπουλος και ο Πρόδρομος Τσιαβός, δικηγόροι με εξειδίκευση στον τομέα του Δικαίου και Τεχνολογίας και με πλούσια επαγγελματική εμπειρία επ’ αυτού του αντικειμένου.
Η δημιουργία και κυκλοφορία ενός καινούργιου περιοδικού εντύπου, όπως αυτό που στοχεύει αφενός στην ενημέρωση και στον προβληματισμό των αναγνωστών, αφετέρου στην αφύπνισή τους από το λήθαργο του καταναλωτισμού που άλλοι τρόποι μαζικής επικοινωνίας έχουν προκαλέσει, μπορεί να εμφορείται από τις αρχές εκείνες που οδήγησαν στη διεθνή εξάπλωση του φαινόμενου των αδειών CREATIVE COMMONS, δηλαδή τις αρχές που συνοψίζονται στα λόγια του Thomas Jefferson «Αυτός που λαμβάνει μια ιδέα από εμένα, εμπνέεται χωρίς εγώ να χάνω την ιδέα. Αυτός που ανάβει το κερί του από το δικό μου, φωτίζεται χωρίς να με συσκοτίζει» όταν τον Αύγουστο του 1813 έγγραφε στον Isaac McPherson προσεγγίζοντας την έννοια της ιδιοκτησίας των ιδεών - της πνευματικής ιδιοκτησίας, θα λέγαμε σήμερα.
Γράφει ο Μαρίνος Παπαδόπουλος
Δικηγόρος J.D., M.Sc.
www.marinos.com.gr
marinos@marinos.com.gr
