Της Χρύσας Παρίση
Όλα τα φαρμακα – κυρίως τα αντιβιοτικά, τα αντικαρκινικά και οι ορμόνες – επιβαρύνουν με επικίνδυνες χημικές ουσίες το περιβάλλον, δηλαδή το έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα, σύμφωνα με δήλωση του αντιπροέδρου του Ινστιτούτου Φαρμακευτικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΙΦΕΤ). Σύμφωνα με έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στη Δανία και τη Σουηδία, οι 27 από τις 100 πιο διαδεδομένες δραστικές ουσίες που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή φαρμάκων ανιχνεύτηκαν στο περιβάλλον! Στην Ελλάδα διακινούνται κάθε χρόνο περίπου 500 εκατομμύρια συσκευασίες φαρμάκων. Από αυτά ένα ποσοστό 5–10% πετιούνται αχρησιμοποίητα ή ληγμένα!
Η λύση λοιπόν είναι η ορθολογική διαχείριση των ληγμένων φαρμάκων ώστε να μην καταλήγουν στους σκουπιδότοπους. Πρωτοπόρος στην προσπάθεια αυτή ο Συνεταιρισμός Φαρμακοποιών (ΣΥ.ΦΑ.) Θεσσαλονίκης, που έχει τοποθετήσει άνω των 600 μεταλλικών κάδων συγκέντρωσης ληγμένων φαρμάκων, με το σύνθημα «Πέταξέ το εδώ για να σώσεις το περιβάλλον». Πρόεκειται για μια κίνηση προστασίας του περιβάλλοντος από χιλιάδες τόννους χημικών ουσιών που έως σήμερα πετιούνταν ανεξέλεγκτα σε κάδους αποριμμάτων και από εκεί στους σκουπιδότοπους. Στην πρωτοβουλία του ΣΥ.ΦΑ. Θεσσαλονίκης συμμετέχουν επίσης φαρμακεία από την Χαλκιδική, τη Φλώρινα, το Κιλκίς, την Καστοριά, την Πέλλα και τις Σέρρες, ενώ από το φθινόπωρο του 2008 παίρνουν μέρος στο πρόγραμμα και οι ΣΥ.ΦΑ. Καβάλας και Ροδόπης. Aντίστοιχο πιλοτικό πρόγραμμα ανακύκλωσης ληγμένων φαρμάκων υλοποιεί το ΙΦΕΤ, σε συνεργασία με τον ΕΟΦ, στη Χίο, στη Λέσβο και στα Δωδεκάνησ*.
Τα φάρμακα συλλέγονται από τους οδηγούς-διανομείς των ΣΥ.ΦΑ. και συγκεντρώνονται στη Νέα Ραιδεστό Θεσσαλονίκης. Από κει, μια φορά τον χρόνο, αποστέλλονται σε ειδικά κέντρα της Γερμανίας και του Βελγίου για καταστροφή. Μετά από 3-6 μήνες εκδίδεται πρωτόκολλο καταστροφής, το οποίο αποστέλλεται στον ΣΥ.ΦΑ. Θεσσαλονίκης. Οι 600 κάδοι κόστισαν 25.000€, ενώ η αποστολή ενός κιλού φαρμάκων στο εξωτερικό κοστίζει 2€. «Επειδή ο κόσμος αγκάλιασε θερμά την προ*πάθειά μας, είναι απαραίτητο η Πολιτεία να ξεκινήσει να χρηματοδοτεί σε πανελλαδικό επίπεδο αφενός τους κάδου*, αφετέρου το κόστος καταστροφής των φαρμάκων», αναφέρει ο Θεόδωρος Κωνσταντινίδης, διευθυντής του ΣΥ.ΦΑ. Θεσσαλονίκης. «Ας μην ξεχνάμε ότι η χώρ* διαθέτει 11.000 φαρμακεία και σήμερα στο πρόγραμμα αυτό συμμετέχουν λιγότερα από 1.000. Είναι κρίμα. Ο ΕΟΦ, στον οποίο απευθυνθήκαμε, δηλώνει άγνοια για τον τρόπο χειρισμού του θέματος», καταλήγει ο ίδιος.
Ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ) μέχρι σήμερα δεν είχε συγκεκριμένη πολιτική διαχείρισης των ληγμένων οικιακών φαρμάκων. Με έγγραφο που απέστειλε ο ΕΟΦ προς τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο στις 17 Μαρτίου 2009, αναφέρει ότι πρόκειται να λάβει μέτρα, ώστε τα ληγμένα φάρμακα να μην πετιούνται στην αποχέτευση ή στα σκουπίδια, σε συνεργασία με τους φαρμακοποιούς. Η εφημερίδα μας επικοινώνησε με τον ΕΟΦ και έλαβε την απάντηση ότι ακόμα δεν έχει τεθεί σε εφαρμογή σχετικό πρόγραμμα. Έτσι ότι γίνεται προςτο παρόν αποτελεί προϊόν πρωτοβουλιών τοπικών φαρμακευτικών συλλόγων.
ΠΟΥ ΚΑΙ ΠΩΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΝΟΥΜΕ ΛΗΓΜΕΝΑ ΦΑΡΜΑΚΑ
Your browser may not support display of this image. Your browser may not support display of this image.
* Διαβάζουμε την ημερομηνία λήξης της κάθε συσκευασίας, απομονώνοντας αυτές που έχουν λήξει.
* Προσοχή: μπορούμε να ανακυκλώνουμε όλων των ειδών τα ληγμένα φάρμακα πλην των ηρεμιστικών-αγχολυτικών (εμπίπτουν στο Νόμο 1729/87 περί ναρκωτικών και δεν υπάρχει ακόμη σαφές νομοθετικό πλαίσιο για την καταστροφή «ναρκωτικών» ουσιώ*).
* Αφαιρούμε τη χάρτινη συσκευασία, κρατώντας τ* blister εάν πρόκειται για χάπια ή το μπουκαλάκι εάν πρόκειται για διάλυμα (αυτό γίνεται για να μην υπάρχει καμία υπόνοια για τυχόν πώληση των φαρμάκω*).
* Βάζουμε όλες τις προς ανακύκλωση συσκευασίες σε μια χάρτινη σακούλα και κατευθυνόμαστε στο φαρμακείο που διαθέτει τέτοιο κάδ*.