Του κ. Ιακώβου Τσούνη
Την 28ην Ιανουαρίου1997 έλαβεν χώραν εις το κατάμεστον εκλεκτών συνελλήνων μας Πολεμικόν Μουσείον, εμπνευσμένη ομιλία του Προέδρου του Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών της Ελλάδος κ. Ιωάννου Αντωνακέα ο οποίος εφώτησε τα γεγονότα του 1940. Τουτέστιν τα γεγονότα εκείνα που όχι μόνον εσημάδευσαν, αλλά έκριναν την έκβασιν του Δευτέρου Παγκοσμιιου Πολέμου, κατά τας επισήμους αλλά και υπευθύνους ομολογίας των πρωταγωνιστών των μεγάλων εθνών της περιόδου. Κρίνω επάναγκες, αλλά και ιστορικώς επιβεβλημένο να μεταφέρω τας δηλώσεις, τα ρήματα ευγνωμοσύνης προς την χώρα μας, των ηγετών και πρωταγωνιστών του Β’ΠΠ, κατά τρόπον σοβαρόν, υπεύθυνον, αντικειμενικόν και πρωτογενή.
Είχα την ευλογίαν από τον Θεόν και την εύνοιαν της συγκυρίας, να γνωρίζομαι στενώς, λόγω της ιδιότητός μου ως του νεώτερου βετεράνου του Β’ΠΠ, με φίλον Υπουργόν Εξωτερικών της Αγγλίας, μιας περιόδου, ο οποίος με οδήγησεν εις τα Αρχεία του χώρου του, ένθα και ανέγνωσα τις παροιμιώδεις ομολογίες θαυμασμού και λατρείας προς την χώραν μας των κάτωθι ηγετών. Ιωσήφ Στάλιν, Στρατηγού Ντε Γκώλ, Φραγκλίνου Ρούσβελτ, Ουίνστων Τσώρτσιλ, και άλλων δευτερευόντων ηγετών, αποκαλυπτικών όμως του καθολικού σεβασμού των δια τον τιτάνιον εκείνον αγώνα μας.
Ο Στάλιν είπεν: «Λυπάμαι διότι γηράσκω και δεν θα ζήσω επί μακρόν δια να ευγνωμονώ έναν λαόν του οποίου η αντίστασις έκρινεν την έκβασιν του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Ντε Γκώλ καταληφθείς υπό δακρύων, είπεν ότι αδυνατεί να δώσει το δέον εύρος της ευγνωμοσύνης που ησθάνετο, δια την ηρωικήν αντίστασιν του Λαού και ηγετών της Πατρίδος μας. Ο Τσώρτσιλ έγραψεν χαρακτηριστικά εκτός των άλλων: «Η λέξις ηρωισμός φοβάμαι ότι δεν αποδίδει το ελάχιστον, έναντι εκείνων των πράξεων αυτοθυσίας των Ελλήνων, που ήταν και καθοριστικός παράγων της νικηφόρου εκβάσεως του κοινού αγώνα των εθνών, δια την ανθρωπίνην ελευθερίαν και αξιοπρέπειαν.»
Ο τότε Πρόεδρος των ΗΠΑ Φραγκλίνος Ρούζβελτ θα πει: «ότι η ασύλληπτος αντίστασις των Ελλήνων αποτελεί κοσμοιστορικόν ορόσημον που δεν θα πρέπει ποτέ να ξεχνούν οιι ηγέτες και οι Λαοί στον Πλανήτη μας.» Ο Γιαν Σματς εδήλωσεν ότι ησθάνετο αδύναμος δια να μετουσιώσει το μέγεθος του σεβασμού του προς τους Ελληνες για να καταλήξει: «ας αποτελέσει παράδειγμα προς μίμησιν των Λαών οίτινες από την αντίστασιν εκείνων αποφύγαμεν την τυρρανίαν και απολαμβάνομεν τους καρπούς μιας αδιατίμητης ελευθερίας.»
Ο χώρος δεν μου επιτρέπει την συνέχειαν, που οίκοθεν νοείται ότι θα ημπορούσαν να γραφούν τόμοι ολόκληροι από το άφθονον ενυπάρχον υλικόν,που ανεύρον εις το αρχείον του Foreign Office. Μετά ταύτα ένοχα συναισθήματα πρέπει να κυριαρχούν μέσα μας. ΔΙΟΤΙ: Παραδώσαμεν τον μεγαλοπρεπή κατά κοινήν ομολογιαν και αναγνώρισιν αγώνα μας, όχι μόνον εις την λήθην, την χλέυην και την περιφρόνησιν, αλλά κυρίως εις την συστηματικήν απόκρυψίν του από την νέα γενιά των Ελλήνων, οίτινες θα κληθούν αύριον να αγωνιστούν για την ελευθερίαν των, την εθνικήν των ακεραιότητα και αξιοπρέπειαν. Μιας γενιάς που απώλεσεν τον προσανοτολισμόν της και οδηγείται στον όλεθρον ΚΑΤΑ ΤΡΟΠΟΝ ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΑΝΕΥΘΥΝΟΝ, διότι ημείς της στερήσαμεν τα συστατικά εκείνα στοιχεία που θα την κατηύθυναν εις τον δρόμον του καθήκοντος, της αρετής,της αγάπης και της πραγματικής ευτυχίας που δεν είναι ούτε η ατέρμων καταναλωτική κοινωνία, ούτε ο αχαλίνωντος ευδαιμονισμός, ούτε η περιττή αφθονία των αγαθών, ή η μακαριότης και η αδιαφορία για την πατρίδα μας, την Ιστορίαν μας, την θρησκείαν μας και την βαθυτέραν έννοιαν του ανθρώπου.
ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ
Οι Πολιτικοί, Πνευματικοί, Εκκλησιαστικοί, Κοινωνικοί και άλλοι ταγοί της χώρας, δίχως αυτό να απαλλάσει της ευθύνης τον πατέρα, την μητέρα, τον δάσκαλο, τον παπά, τον χωροφύλακα, που ο καθένας απ’ αυτούς τυρβάζει περί αλλοτρίων αγνοώντας την διαστασιν και της ιδικής του ευθύνης. Συνεπώς, ολοι συμβάλουμε στην κακοδαιμονίαν της χώρας. Οι ταγοί μας ανήγαγαν εις θρησκείαν και επιστήμην το μίσος, τον διχασμόν, και κυρίως τον ευατούλιν τους, υπό διάφορον έννοιαν, διαστρέφοντες τα ιστορικά γεγονότα και αποκρύπτοντες παντελώς την αλήθειαν.

Το έπος του 1940, το μεγάλο θαύμα του Αιώνος, το ενταφίασαν οι κύριοι ταγοί μας, για να μην μνημονευθεί το όνομα - άκουσον άκουσον - ενός μεγάλου Πατριώτη, του Ιωάννου Μεταξά (που δεν το λέει μόνο ο γράφων). Και προς αποφυγήν παρερμηνειών θα σας μεταφέρω προς ενημέρωσίν σας, αλλά και προς παραδειγματισμόν των σημερινών παντός είδους ταγών μας, τα ρήματα κάποιων μεγάλων πράγματι πολιτικών και πνευματικών ταγών της εποχής εκείνης, οι οποίοι καίτοι εδιώχθησαν και εταλαιπωρήθησαν είχαν το θάρρος που διαθέτουν οι μεγάλοι και υπεύθυνοι άνδρες, να είπουν:
ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ ΣΟΦΟΥΛΗΣ: «Σήμερα όλοι οφείλομεν, Λαός και Ηγεσία, ηνωμένοι να είμεθα δια τον αγώνα υπάρξεως του Εθνους»
ΕΣΤΙΑ 30/10/1940: «Όλοι οι Έλληνες»
«Αναφέρομεν απλώς και χωρίς σχόλια, ένα γεγονός,το οποίον χαρακτηρίζει όσον κανέν άλλον ίσως, την απόλυτον ενότητα του Ελληνικού λαού έναντι του αναληφθέντος αγώνος.
Αρθείσης της εκτοπίσεώς του, επανήλθε χθες εις τας Αθήνας ο κ. Παναγιώτης Κανελλόπουλος. Προ της αναχωρήσεώς του εκ της νήσου, εις την οποίαν είχε εκτοπισθεί προσεφώνησεν, εν συννενοήσει με τας εντοποίους διοικητικάς αρχάς, το συγκεντρωθέν πλήθος. Ετόνισεν, ότι η 28η Οκτωβρλιου 1940, θα αναγραφεί εις τας δέλτους της ιστορίας, ως μια εκ των ενδοξοτέρων, αν όχι η ενδοξοτέρα σελίς της Ελληνικής ιστορίας και ότι όλοι οι Ελληνες, λησμονούντες το παρελθόν, θάπτοντες πάθη,προκαταλήψεις και προσωπικές αντιλήψεις, οφείλουν να ταχθούν ως ει άνθρωπος όπισθεν των ηγετών του Εθνους, δια να βοηθήσουν, με όλας των τας δυνάμεις, καθείς εκεί όπου θα ταχθή, δια να φθάσει εις το νικηφόρον τερμα του, ο αναληφθείς αγών.»
Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 8/12/1940: (Κύριον άρθρον Γεωργίου Α. Βλάχου):
«….Εχομεν κεφάλαια δια την Ιστορίαν μας τας Νίκας μας, κεφάλαιον για τα παιδιά μας το Όχι. Τώρα η Α.Ε. ο κ. Ιωάννης Μεταξάς Πρωθυπουργός της Ελλάδας, έφθασεν εις το ακρότατον σημείον της δόξης του… Ο κ.Μεταξάς έχει απέναντι της αθανασίας κερδίσει την μάχην του. Είπε το όχι, έγινε Γιάννης… τι του μένη: Να γίνει και άγαλμα. Θα γίνει λοιπόν. Αλλ’ όχι όπως ηυχήθημεν άλλοτε, από μάρμαρον του πεντελικού. Θα γίνει από τον ορείχαλκον που θ’ αποδώσουν ταπεινωμένα, αιχμάλωτα, τα εχθρικά πυροβόλα, αυτά που τον εξύπνησαν εις τας τρείς το πρωί. (Ο Ιωάννης Μεταξάς την Ελλάδα) εις μεν τέσσαρα έτη κατώρθωσεν να την αναπλάσει, εις δε μιαν ώραν την έσωσεν.»
Η ΒΡΑΔΥΝΗ 7/1/1941: (Γράφει δια τον Ιωάννη Μεταξάν):
«Αυτός έθεσε τέρμα οριστικόν εις τα εθνοκτόνα μίση και πάθη. Αυτός ηκόνισε το ξίφος της χώρας, την οποίν ηύρε περίπου άοπλον. Αυτός περιφρούρησε τα σύνορά της – κατεσκευασεν οχυρωματικά έργα…»
ΕΘΝΟΣ 31/12/1940: (Διάλεξις του καθηγητού κ. Κ.Τσάτσου):
«…Η πρώτη εμφάνισης του Ελληνος Κυβερνήτου μετά την κήρυξιν του πολεμου εγένετο επ’ ευκαιρία του εις το πανεπιστήμιον των Αθηνών εκφωνηθέντος λόγου του. Ως πνευματικός άνθρωπος απετάθη πρώτον προς τους πνευματικούς ανθρώπους της χώρας του και τους εκάλεσεν εις πνευματικόν αγώνα… Ο άνθρωπος εις τον οποίον η Θεία Πρόνοια επεφύλασσε την τιμήν και την δόξαν να αποφασίση και να εκστομίση το μέγα τούτο Όχι, εκείνην την στιγμήν είχε συνταυτισθή, όχι μόνον με τας ψυχάς όλων των ζώντων Ελλήνων, αλλά και με τας ψυχάς όλων εκείνων, οι οποίοι επί χιλιετηρίδας εδημιούργησαν και ελάμπρυναν την εθνικήν μας αλουργίδα. Η πράξις της 28ης Οκτωβρίου δεν είναι μόνον μια από τας μεγαλυτέρας πράξεις της Εθνικής ημών Ιστορίας, αλλά και της Παγκοσμίου Ιστορίας,μια μεγάλη και αποφασιστική στιγμή…»
ΕΘΝΟΣ 29/1/1941:
«…Ο πρωθυπουργός της εθνικής ενώσεως, ο Κυβερνήτης, ο καλός, ο δεξιός χειριστής των εθνικών υποθέσεων, ο θαρραλέος οδηγός της αντιστάσεως εναντίον του επιδρομέως, πίπτει κατά την ώραν της μάχης…. και επέτυχε το έργον της εθνικής ενώσεως, της προσηλώσεως όλων εις το καθήκον, διότι έιχε τον τρόοπον υγειούς διακυβερνησεως. Ησκησε την πειθαρχίαν του Κράτους, χωρίς να μετέλθη βίαια μέσα, χωρίς να χυθεί και σταγών αίματος. Καλός, πράος, πειθαρχικός, συμφιλιωτής Κυβερνήτης, στοργικός προς όλας τας τάξεις του λαού υπήρξεν ο Ιωάννης Μεταξάς.»
ΑΘΗΝΑΙΚΑ ΝΕΑ 30/1/1941
«Ο Ιωάννης Μεταξάς μας εδίδαξε να είμεθα ηνωμένοι… Ο Ιωάννης Μεταξάς μας εσήκωσεν εις ένα αγώνα υπερ των όλων, υπέρ βωμών και εστιών. Και όλοι τον επεκροτήσαμεν και όλοι τον ηκολουθήσαμεν εις τον χαλεπόν,αλλά τίμιον, εις τον αιματηρόν, αλλά ένδοξον δρόμον, τον οποίον μας έδειξε…»
Βιβλίον «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΤΕΛΟΥΣ», του Εμμ.Γκράτσι (δια την επίδοσιν του τελεσιγράφου).
«Την στιγμήν εκείνην, εμίσησα το επάγγελμά μου, το οποίον μοι επέβαλε ένα τόσον θλιβερόν κι ταπεινωτικόν καθήκον. Υπεκλήθην με βαθύτατον σεβασμόν προ του υπερηφάνου γέροντος, ο οποίος δεν εδίστασεν ουδ’ επί στιγμήν να εκλέξη δια την Πατρίδα του την οδόν της θυσίας αντί της ατιμώσεως κι απεχώρησα.»
Ο Ευάγγελος Παπανούτσος διά το «ΟΧΙ»
«Ο λαός βρέθηκε ψυχικά έτοιμος κι εκκινητοποιήθη σαν ένας άνθρωπος για να αποκρούσει με πείσμα και με γενναιότητα την εισβολή. Ούτε η προπαγάνδα, ούτε η κυνική επίδειξη της δυνάμεως, ούτε ο πονηρός αιφνιδιασμός τον επτοησαν. Γιατί,ενώ ο καθένας μας ζούσε και μέσα ακόμα στη θύελλα του του ευρωπαϊκού σάλου παραδομένος στα ειρηνικά του έργα και ποτίζοντας τη φτωχή γη με τον τίμιο ιδρώτα του μόχθου του, από πάνω μας προνοούσε φρουρός ακοίμητος, ένας διορατικός, ήρεμος και αποφασιστικός κυβερνήτης και μέσα μας κάτι αγρυπνούσε».
Βιβλίον «ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ», του Παναγιώτου Κανελλόπουλου
(Σελ. 19-20): «Πρέπει να είμεθα χωρίς άλλο ευγνώμονες εις τον Ιωάννην Μεταξάν, διότι είπεν ολομόναχος στο σκότάδι της νυκτός το μέγα «ΟΧΙ». Λέγουν όσοι αντιμετωπίζουν με εμπάθειαν και αυτά τα ανάγλυφα γεγονότα της ιστορίας, ότι το « ΟΧΙ» δεν το είπε ο Μεταξας, ότι το είπε ο λαός. Ναι, το είπεν ο λαός, αλλά αφού το είχεν ειπεί ο Μεταξάς. Ο ατυχής και συμπαθής Εμμανουέλε Γκρατσι εκτελώντας εντολήν που δεν του άρεσεν διόλου, εξύπνησε την 3ην πρωινήν τον Μεταξάν και όχι το Ελληνικόν Λαόν. Εάν έλεγε ο Μεταξάς «ΝΑΙ» πως θα έλεγε «ΟΧΙ» ο ελληνικός λαός που θα εξυπνούσε αργότερα; Θα το έλεγε βέβαια μέσα του και θα το εξεδήλωνε έμπρακτα όταν θα οργάνωνε μυστικά την αντίστασίν του. Αλλά το Βορειοηπειρωτικόν έπος δεν θα εγράφετο ποτέ. Ας ελιμεθα λοιπόν τίμιοι απέναντι της ιστορίας. Το μεγάλο «ΟΧΙ» είναι πράξις του Ιωάννου Μεταξά.»
Ο Κόμπτον Μακένζυ διά τον ηρωισμόν των Ελλήνων:
«Εις μιαν κορυφήν της Πίνδου ας υψωθεί τεράσιος ναός Δωρικού ρυθμού, η στέγη του οποίου θα καλύψει τα οστά του Έλληνος Αγνωστου Στρατιώτου,που αφήκε την τελευταίαν πνοήν εις τα χιόνια της Αλβανίας,μαχόμενος δια την ελευθερίαν και δια την ακεραιότητα της Πατρίδος του. Η αύρα των γύρω του ναού ορέων ας συγκεντρώνει πάντοτε, εις μιαν ατελείωτον παρέλασιν, ολόκληρον την θεωρίαν των απανταχού ηρώων Άγγλων, Αμερικανών, Πολωνών,Ρώσσων, ελεύθερων Γάλλων, Ολλανδών, Βέλγων, Νορβηγών και εις την κεφαλήν της παρατάξεως ας τεθή εις Ελλην πολεμιστής, το γνησιότερον τέκνον της Ελευθερίας, του οποίου η κραυγή «Αέρα» θα αντηχεί υπεράνω θαλασσών και ορέων.»
Τηλεγράφημα του Τσώρτσιλ προς τον Μεταξά, επί τη καταλήψει της Κορυτσάς
«Μέγαν θαυμασμόν εμπνέει εις όλους μας το κατόρθωμα τούτο της ελληνικής ανδρείας εναντίον εχθρού τόσον υπερτέρου εις αριθμόν και εξοπλισμόν. Το κατόρθωμα αυτό υπενθυμίζει τα Ελληνικά τρόπαια της κλασσικής εποχής. Ζήτω η Ελλάς.»
Ο Τσώρτσιλ ομιλών εις γεύμα του Λόρδου Δημάρχου του Λονδίνου
«Δεν χρειάζεται να ομιλήσωμεν, σήμερον, δια πολλά έθνη. Υπάρχει, όμως, ένα μικρόν ηρωικόν έθνος, προς το οποίον αι σκέψεις μας στρέφονται με συμπάθειαν και θαυμασμόν. Είναι η γενναία Ελλάς και τα στρατεύματά της, που υπερασπίζουν το πάτριον έδαφος εναντίον της τελευταίας ιταλικής επιδρομής. Πρός αυτούς στέλνομεν από την καρδίαν του παλαιού Λονδίνου την πιστήν υπόσχεσιν, ότι μέσα εις όλας μας τας στεναχωρίαςκαι τας αγωνίας θα κάμνωμε ό,τι ημπορούμε δια να τους βοηθήσωμεν εις τον αγώνα των.»
Ελεύθερος Γαλλικός Ραδιοφ. Σταθμός της Αφρικής
«Όλοι οι αληθινοί Γάλλοι ευρίσκονται εις το πλευρόν της μικράς Ελλάδος, που δίδει και εις άλλα, μεγαλύτερα έθνη, ένα υπέροχον παράδειγμα.»
ΩΡΑΙ ΕΥΘΥΝΗΣ
Μετά ταύτα λοιπόν,θα αφήσουμε την Πατρίδα μας να χαθεί; Συμβάλλοντες σιωπηρώς εις την βουλιμίαν των ανήθικων εχθρών μας; Εις την ολοκλήρωσιν του εγκλήματος εναντιον μας; Ή θα κάνουμε άμεσον διορθωτικήν πορείαν του παραπλνημένου σκάφους μας; Την απάντησιν θα μας την δώσει ο ίδιος ο εαυτός μας. Μόνον, έστω και τώρα, η εθνική ομοψυχία θα μας σώσει, και κυρίως η καλλιέργεια αυτού του πνεύματος στην Νέα μας Γενιά. Χρειάζεται πάνω απ’ όλα ο ΗΘΙΚΟΣ εξοπλισμός όλων μας, Ηγετών και Λαού, διότι γίνεται καθημερινώς αισθητό ότι είμεθα μία κοινωνία που φθείρεται, διαφθείρεται και αυτοκαταστρέφεται.
Η πρόσφατη Ελληνοτουρκική κρίση (1996) «που δεν ήταν άλλωστε μοναδική, καθ’ όλας δε τας ενδείξεις θα έχει συνέχειαν», θέτει ήδη επί τάπητος, για μια ακόμη φορά, ορισμένα καίρια προβλήματα άμεσα συνδεδεμένα με την ίδια μας Εθνική υπόσταση. Και ένα από αυτά τα προβλήματα, τα κυριότερα είναι του ηθικού επανεξοπλισμού μας. Ούτε πύραυλοι, ούτε τα συγχρονα αεροσκάφη, ούτε τα άρματα μάχης,ή οι πυραυλάκατοι αν χρειαστούν λειτουργούν αφ’ εαυτών.
Κατά πρώτον και κύριον λόγον χρειάζονται πίστη σε ιδανικα καιι αποφασιστικότητα: με άλλα λόγια χρειαζεται επαρκώς εξοπλισμένη ψυχή. Αυτό είναι το καθοριστικό σημείο αναφοράς για όλα,διότι χωρίς ψυχή οποιαδήποτε υλική υποδομή αποβαίνει οικοδόμημα χωρίς θεμέλια, προορισμένο να καταρρεύσει, με το πρώτο χτύπημα του εγκέλαδου.
Και ερωτάται: από πλευράς ηθικού εξοπλισμου, σε ποιόν σημείον βρίσκεται σήμερα το Έθνος μας; Έχομε βεβαίως πίσω μας, μια μοναδική προίκα, πολιτιστική και αγωνιστική που μας την εκληροδότησαν οι πρόγονοί μας. Υπάρχουν όμως και πρόσφατα στοιχεία πολιτισμού και εθνικών αγώνων. Είναι το μεγάλο θαύμα, του έπους του 1940, που ελάμπρυνεν την Ελλάδα μας, και ηνάγκασεν εχθρούς και φίλους να υποκλιθούν μπροτά μας.
Το ερώτημα είναι: κατά πόσον ημείς οι νεότεροι το αξιοποιούμε; Μήπως με τα πράξεις μας, την νοοτροπίαν μας, την μοντέρναν φιλοσοφική μας… αντίληψη περί ζωής εννοούμε να τα απορρίπτουμε καθημερινώς στα αζήτητα. Και εάν ναι, τι ελπίδες δια την εθνικήν μας επιβίωσιν δικαιούμεθα να τρέφουμε; Και το μέγα ερώτημα που υψούται είναι: Όταν ιστορικώς και αναμφισβητήτως αποδεικνύεται το εύρος της μεγάλης ψυχής του Έλληνος, να συγχωρεί όχι μόνον ευκόλως, «αλλά κατά χρονικήν διάστασιν μη συνάδουσα με την επιστήμην της ψυχολογίας», τους μεγαλυτέρους των εχθρών των, τι είναι εκείνο που οδήγησεν την Ηγεσίαν της χώρας, εις την διατήρησιν του μίσους, για έναν Ηγετην, και ένα μεγάλο ιστορικό γεγονός, που επήνεσαν και ελάμπρυναν εγκωμιαστικώς και ευγνωμόνως, όχι μόνον οι Ηγέτες των Συμμαχικών χωρών, αλλά και οι πλέον αδίστακτοι εχθροί των ανθρωπίνων ελευθεριών; Στάλιν, Χίτλερ, Μουσολίνι κι άλλοι.
Μετά ταύτα νομίζω ότι είναι άμεσος ανάγκη η επιστροφή στις ρίζες μας, και κυρίως να κυριαρχήσει στις ψυχές και τις καρδιές μας η εθνική ομοψυχία μας του 1940, και το θαύμα που εγέννησεν.