της Χρύσας Παρίση
Το Ινστιτούτο Θερβάντες στην Αθήνα είναι ένας μορφωτικός και πολιτιστικός φορέας που λειτουργεί από το 1991 και συμβάλλει με τις δραστηριότητες του στη διάδοση της ισπανικής γλώσσας και την ανάπτυξη των ελληνο-ισπανικών μορφωτικών σχέσεων. Από τον Οκτώβριο 2007 νέος διευθυντής του Ινστιτούτου Θερβάντες είναι ο κ. Εουσέμπι Αγιένσα Πρατ, ελληνιστής, καθηγητής του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης. Τον κ. Αγιένσα είχα τη χαρά να γνωρίσω πριν ενάμισι χρόνο, όταν συμμετείχε μαζί με άλλους Ισπανούς καθηγητές σε τελετή που έγινε στην Υπάτη Φθιώτιδος προς τιμήν του Καταλανού Αντόνι Ρουμπιό ι Λιουκ, μεγάλου ελληνιστή, συγγραφέα και διπλωμάτη, που είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος του έργου του στην Ελλάδα. Τότε όλοι είχαμε εντυπωσιαστεί από τα άριστα ελληνικά του κ. Αγιένσα και τον ανοικτό και φιλικό χαρακτήρα του. Ήταν λοιπόν πολύ ευχάριστο γεγονός η τοποθέτησή του ως διευθυντή του Ινστιτούτου Θερβάντες, γι΄ αυτό και του ζήτησα να μας πει κάποιες σκέψεις για το έργο του Ινστιτούτου και τη θέση του στην Ελλάδα. Συνάντησα τον κ. Αγιένσα στο γραφείο του, στην οδό Σκουφά στο Κολωνάκι και είχα μαζί του μια ευχάριστη και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συζήτηση..
Κύριε Αγιένσα, το πρώτο που θαυμάζει κανείς συζητώντας μαζί σας είναι η άριστη γνώση της ελληνικής γλώσσας. Πείτε μας κάτι για την σχέση σας με την Ελλάδα
Κατά την διάρκεια των σπουδών μου, και όντας τελειόφοιτος της κλασικής φιλολογίας, παρακολούθησα προαιρετικά μαθήματα νεοελληνικών και το ίδιο καλοκαίρι, με υποτροφία του ελληνικού κράτους βρέθηκα στη Θεσσαλονίκη να παρακολουθώ μαθήματα Νέας Ελληνικής στο Ινστιτούτο Μελετών Χερσονήσου του Αίμου. Από τότε δεν έπαψα να ασχολούμαι με την ελληνική γλώσσα και κουλτούρα. Σαν μεταπτυχιακός φοιτητής φιλοξενήθηκα στα πανεπιστήμια Κρήτης, Αθηνών και Κύπρου, καθώς και στο Κέντρο Έρευνας της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών και το εργαστήριο λαογραφίας του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Στην περίοδο 1996-2007 ήμουν αναπληρωτής καθηγητής αρχαίων και νέων ελληνικών του πανεπιστημίου της Χιρόνα. Πριν από 2 χρόνια αγόρασα ένα σπίτι στην Κυψέλη και ελπίζω ότι θα μπορέσω να πάρω ένα σπίτι στις Κυκλάδες για μετά τη συνταξιοδότησή μου. Σύντομα θα φέρω εδώ και την οικογένειά μου, την επίσης καθηγήτρια ελληνικών γυναίκα μου και τα δύο παιδιά μας.
Είδα στο βιογραφικό σας ότι έχετε ασχοληθεί με εκδόσεις για την Ελλάδα και το ελληνικό δημοτικό τραγούδι;
Πράγματι συμμετείχα σε διάφορες εκδόσεις μεταξύ των οποίων η εργασία μου με τίτλο «Πάλι δική σας είναι: Η άλωση της Κωνσταντινούπολης και η ανάμνησή της στην Ελληνική Λαϊκή Παράδοση», καθώς και η δημοσίευση περισσότερων από 70 άρθρων. Όσον αφορά το δημοτικό τραγούδι, η αλήθεια είναι ότι τα επαναστατικά τραγούδια και οι μπαλάντες όπως «Το γεφύρι της Άρτας» μου άρεσαν πολύ. Κατά την διάρκεια της Οθωμανικής κατοχής, το δημοτικό τραγούδι ήταν η πιο αυθεντική έκφραση του ελληνικού λαού. Τα δημοτικά σας τραγούδια έχουν μια ξεχωριστή ομορφιά. Δεν μπορούν να συγκριθούν με τα γαλλικά ή τα ισπανικά. Η ομορφιά του προφορικού ποιητικού λόγου ήταν το κίνητρο για την διδακτορική μου διατριβή, μια συγκριτική μελέτη οκτώ ελληνικών παραλογών με αντίστοιχα τραγούδια του δυτικού ρωμανικού κόσμου, που εκπόνησα στα πανεπιστήμια Κρήτης και Βαρκελώνης. Επιπλέον ασχολήθηκα και με τη μετάφραση στα καταλανικά μιας ανθολογίας ελληνικών δημοτικών τραγουδιών, με τίτλο «Ελληνικές παραλογές», μιας συλλογής με τίτλο «Ανθολογία ελληνικών ακριτικών τραγουδιών», του έργου του Παντελή Πρεβελάκη «Χρονικό μιας πολιτείας» καθώς και του έργου του Κύπριου συγγραφέα Φιλίππου Πιερίδη «Τετραλογία των Καιρών: Ιστορίες της Κύπρου». Ήδη ασχολούμαι με την επιμέλεια, για λογαριασμό του Ινστιτούτου Καταλανικών Σπουδών, της τρίτομης έκδοσης της ελληνικής αλληλογραφίας του Αντόνι Ρουμπιό.
Πείτε μας λίγα λόγια για την αποστολή του Ινστιτούτου Θερβάντες.
Σκοπός του Ινστιτούτου Θερβάντες είναι η προώθηση της διδασκαλίας της ισπανικής γλώσσας, η διάδοση του πολιτισμού των ισπανόφωνων χωρών και η συμβολή του στην ανάπτυξη των πολιτιστικών ανταλλαγών σε ολόκληρο τον κόσμο. Η Βιβλιοθήκη του Ινστιτούτου διαθέτει ένα πλήρες και ενημερωμένο αρχείο που καλύπτει κάθε πλευρά, τόσο της ισπανικής κουλτούρας όσο και της κουλτούρας των χωρών της Λατινικής Αμερικής. Στις 16 Οκτωβρίου 2007 η Βασίλισσα Σοφία, έδωσε στη βιβλιοθήκη το όνομα του Juan Carlos Onetti, Ουρουγουανού συγγραφέα, ο οποίος τιμήθηκε με το βραβείο Θερβάντες το 1980. Το Ινστιτούτο οργανώνει πολιτιστικές δραστηριότητες που αναφέρονται στον κόσμο των ισπανόφωνων χωρών. Θέλουμε να διευρύνουμε τις δραστηριότητες του Ινστιτούτου με πολιτιστικές εκδηλώσεις σε πόλεις μακριά από την Αθήνα, σε συνεργασία με τα πανεπιστήμια ενώ σύντομα θα λειτουργήσει παράρτημα στη Θεσσαλονίκη.
Τελευταία υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον Ελλήνων για εκμάθηση της ισπανικής γλώσσας. Είναι κάτι που διαπιστώνετε κι εσείς;
Η διαρκής και έντονη ζήτηση για την εκμάθηση της ισπανικής γλώσσας, εδώ στην Ελλάδα, συνιστά ένα εντυπωσιακό φαινόμενο. Για πολλά χρόνια, και σε αντίθεση με τις άλλες βασικές ευρωπαϊκές γλώσσες, η ισπανική δεν είχε αισθητή παρουσία, ίσως διότι και η ίδια η Ισπανία ήταν παντελώς απούσα από τη σύγχρονη κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική ζωή της χώρας. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, όμως, η Ισπανία ξεκίνησε μια συστηματική προσπάθεια προώθησης της γλώσσας και του πολιτισμού της με το Ισπανικό Πολιτιστικό Ινστιτούτο «Βασίλισσα Σοφία», που το 1991 μετεξελίχτηκε και αναβαθμίστηκε στο σημερινό «Ινστιτούτο Θερβάντες». Χάρη στις σύντονες δραστηριότητες του Ινστιτούτου, η κατάσταση άλλαξε άρδην τα τελευταία 15 χρόνια. Η δημιουργία του DELE, δηλαδή των διπλωμάτων που πιστοποιούν τη γνώση της ισπανικής ως ξένης γλώσσας, αλλά και ο συντονισμός του Ινστιτούτου Θερβάντες με άλλους ευρωπαϊκούς και ελληνικούς φορείς που πιστοποιούν την επάρκεια γνώσης της γλώσσας, αύξησε το ενδιαφέρον για την εκμάθηση της ισπανικής σε επίπεδο εντυπωσιακό. Στο Ινστιτούτο Θερβάντες εγγράφονται κατά μέσο όρο περί τους 2.200 μαθητές ετησίως, ενώ στις εξετάσεις για τα διάφορα επίπεδα DELE συμμετέχουν περί τους 7.000 υποψήφιοι. Η ανοδική τάση που παρατηρείται επιβραβεύει την πολύπλευρη πολιτιστική πολιτική που αναπτύσσει το Ινστιτούτο Θερβάντες. Υπάρχει επίσης και το A.V.E. (Aula Virtual de Español), ένα εικονικό περιβάλλον που δημιούργησε το Ινστιτούτο Θερβάντες, στο οποίο προσφέρονται τμήματα εκμάθησης της ισπανικής γλώσσας μέσω Ιντερνέτ, με τη χρήση των νέων τεχνολογιών.
Πως βλέπετε το μέλλον;
Το Ινστιτούτο Θερβάντες στην Αθήνα καταξιώνεται, αναλογικά και με βάση τον πληθυσμό της χώρας, ως το μεγαλύτερο στον κόσμο. Τηρουμένων των αναλογιών, προσωπικά αισιοδοξώ ότι το μέλλον των ισπανικών στην Ελλάδα αλλά και των ελληνικών στην Ισπανία είναι ευοίωνο, όπως και οι πολιτιστικές σχέσεις των δύο χωρών και σε αυτό τον τομέα έχει συμβάλει και θα συνεχίσει να το πράττει το Ινστιτούτο Θερβάντες που έχω την τιμή να διευθύνω.
