Παγκόσμια Διάσκεψη για το Κλίμα

Από τις 7 έως 18 Δεκεμβρίου θα πραγματοποιηθεί στην Κοπεγχάγη η Παγκόσμια Διάσκεψη του ΟΗΕ για τις Κλιματικές Αλλαγές. Πρόκειται για μία από τις πιο σημαντικές συνόδους αφού οι ηγέτες του πλανήτη θα αποφασίσουν για μία νέα Συνθήκη για τη προστασία του πλανήτη από τις κλιματικές αλλαγές. Πρέπει να συμφωνήσουν ένα νέο, φιλόδοξο σχέδιο δράσης που θα εξασφαλίζει την έγκαιρη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα.
Μετά την αντίστοιχη Διάσκεψη του Κιότο (1997), όπου υπογράφτηκε η πρώτη παγκόσμια συμφωνία για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών, η Διάσκεψη της Κοπεγχάγης είναι η πιο σημαντική παγκόσμια διάσκεψη, δεδομένου ότι υπάρχει πλέον μεγάλη εμπειρία, ενώ η απειλή μιας κλιματικής καταστροφής είναι πιο κοντά. Η νέα Συνθήκη που θα συμφωνηθεί θα τεθεί σε ισχύ το 2012, όταν θα λήξουν οι δεσμεύσεις του Πρωτοκόλλου του Κιότο.

Αντιβιοτικά, παυσίπονα, αντιβηχικά, αλοιφές που συσσωρεύονται στα σπίτια μας επειδή περίσσεψαν ή δεν χρησιμοποιήθηκαν, «ληγμένα» ή όχι πετάγονται στα σκουπίδια ή στην αποχέτευση και γίνονται απόβλητα. Τότε, ακόμη και τα πιο αθώα, όπως τα παυσίπονα, ρυπαίνουν το περιβάλλον και τον υδροφόρο ορίζοντα και προστίθενται στο «κοκτέιλ» των τοξικών παραγόντων, που υπονομεύουν την ανθρώπινη υγεία.

Συνολικά πρόκειται για τόνους επικίνδυνων ουσιών. Κάθε χρόνο διακινούνται στην Ελλάδα περίπου 500 εκατομμύρια συσκευασίες (κουτιά) φαρμάκων. Από αυτά, το 5%-10% πετιούνται αχρησιμοποίητα ή «ληγμένα». Για την αντιμετώπιση του προβλήματος και σύμφωνα με οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ), σε συνεργασία με τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο, πρόκειται να θέσει σε εφαρμογή ένα πρόγραμμα που θα ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2009, για τη διαχείριση των οικιακών φαρμάκων.

Γράφει ο Δρ. Ιωάννης Παρίσης

Κάθε χρόνο, ως αποτέλεσμα ανθρωπογενών δραστηριοτήτων, δισεκατομμύρια τόνοι διοξειδίου του άνθρακα - κυρίως από την καύση ορυκτών καυσίμων (πετρέλαιο, άνθρακας, φυσικό αέριο), καθώς και άλλων αερίων, όπως το μεθάνιο και το υποξείδιο του αζώτου - απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα αλλάζοντας τη σύσταση των αερίων που παρέμενε σταθερή για δεκάδες χιλιάδες χρόνια. Η ανατροπή αυτή αναμένεται να αλλάξει δραστικά το κλίμα τις ερχόμενες δεκαετίες. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων, αναμένεται μέσα στις επόμενες δεκαετίες μια επιπλέον αύξηση της μέσης θερμοκρασίας στην επιφάνεια του πλανήτη κατά 1,5-5,2 C, αύξηση που δεν έχει προηγούμενο στην ανθρώπινη ιστορία. Η αναμενόμενη αυτή υπερθέρμανση της επιφάνειας του πλανήτη οφείλεται στο εντεινόμενο «φαινόμενο του θερμοκηπίου».

Η επόμενη γενιά ενέργειας βρίσκεται καθ’ οδόν

Της Louise O. Fresco *

Η οικονομική κρίση έχει απορροφήσει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον των μέσων ενημέρωσης, όμως οι συνέπειες δύο άλλων έντονων κρίσεων, στην ενέργεια και τις τιμές των τροφίμων, αντηχούν ακόμη. Το συνδυασμένο αποτέλεσμα είναι ότι η ενέργεια και η γεωργία καθίστανται αδιαίρετες. Ακούγεται παράξενο, επειδή οι χαμηλότερες τιμές των καυσίμων κάνουν τα καύσιμα που προέρχονται από αγροτικές και δασικές εκτάσεις λιγότερο ανταγωνιστικά. Αυτό είναι αλήθεια, αλλά μόνο βραχυπρόθεσμα. Η κρίση έχει αυξήσει τη συνειδητοποίηση ότι η εξάρτηση από περιορισμένους πόρους, συμπεριλαμβανομένων και των προϊόντων χρηματοδοτήσεων, θα έπρεπε να αποφευχθεί με κάθε μέσο. Η καλύτερη απάντηση είναι η διαφοροποίηση – και τα βιοκαύσιμα θα είναι ο κύριος κληρονόμος αυτής της τάσης που βρίσκεται στα αρχικά στάδια.
Σήμερα τα βιοκαύσιμα εμπεριέχουν είτε αιθανόλη είτε ντήζελ, με την πρώτη να αποτελεί περίπου το 90% της αγοράς. Η Βραζιλία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα είναι οι μεγαλύτεροι παραγωγοί. Περισσότερο από το μισό της βιο-αιθανόλης παγκοσμίως παράγεται από ζαχαροκάλαμο. Το υπόλοιπο προέρχεται κυρίως από δημητριακά. Το βιο-ντήζελ προέρχεται κατά το πλείστον από διάφορους σπόρους όπως ηλιόσπορο. Συνολικά, τα βιοκαύσιμα δημητριακών ως μέσο διάσωσης των μικροκαλλιεργητών από τη φτώχεια παραμένουν ένα ανεκπλήρωτο όνειρο.

Δημιουργώντας το πρώτο «πράσινο νησί»

Στα πλαίσια της υλοποίησης προγραμμάτων ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ), το μικρό νησί του Αη-Στράτη επελέγη για την εφαρμογή πιλοτικού προγράμματος μετατροπής του σε 100% οικολογικό νησί. Το πρόγραμμα αναπτύσσει επιστημονική ομάδα του Πανεπιστημίου Αιγαίου με επικεφαλής τον Καθηγητή Νικήτα Νικητάκο, πρόεδρο του Τμήματος Ναυτιλίας & Επιχειρηματικών Υπηρεσιών, ο οποίος μας δίνει στη συνέχεια ενδιαφέρουσες πληροφορίες.

Γράφει ο Νικήτας Νικητάκος
Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα και όλα τα κράτη θέλουν να αναπτύξουν τις ΑΠΕ και να πετύχουν τη σταδιακή απεξάρτησή τους από τις συμβατικές και ρυπογόνες πηγές ενέργειας. Ειδικότερα για τα νησιά μας, το πιο σημαντικό είναι να πετύχουμε μία οικονομική αειφόρο ανάπτυξη, δηλ. την οικονομική ανάπτυξη που σέβεται και λαμβάνει υπόψη της τις περιβαλλοντικές παραμέτρους. Έννοιες όπως αυτές της οικολογικής καινοτομίας , και των οικοτεχνολογιών μπορούν να μας δώσουν μία δυναμική ανάπτυξης.

Η προσέγγιση που θέλουμε να εφαρμόσουμε στο πείραμα του Αη-Στράτη, μέσω ενός προγράμματος που χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Ανάπτυξης, είναι να δημιουργήσουμε ένα νησί που να είναι αυτάρκες και αυτόνομο. Δηλαδή με δικούς του πόρους να ικανοποιεί τις δικές του ανάγκες. Αυτό περιλαμβάνει φυσικά την ενέργεια τα τρόφιμα, τη διαχείριση των αποβλήτων, και τις μετακινήσεις, δηλ. τα καύσιμα που απαιτούνται για τις μετακινήσεις. Τα κυριότερα από αυτά αφορούν στην αειφόρο ανάπτυξη του νησιού, την προβολή του σε διεθνές επίπεδο, την μέσω της ανάπτυξης θωράκιση του, ενώ οι πιο πετυχημένες συνιστώσες των λύσεων που θα εφαρμοστούν στον Αη-Στράτη θα μεταφερθούν σε μεγαλύτερα νησιά όπως η Λέσβος, η Λήμνος και άλλα.

Η απόλυτη λύση για το περιβάλλον

Η διαχείριση των σκουπιδιών και ιδιαίτερα των επικίνδυνων αποβλήτων αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα των σύγχρονων κοινωνιών. Κυβερνήσεις, οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης αλλά και μεγάλοι οργανισμοί όπως νοσοκομειακές μονάδες, ένοπλες δυνάμεις, ναυτιλιακοί στόλοι, κ.ά., προσπαθούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα με διάφορους τρόπους που όμως προσκρούουν σε εμπόδια. Τα εμπόδια αυτά εντοπίζονται κυρίως στην άγνοια των υφισταμένων λύσεων, στο κόστος, αλλά επίσης και στα συμφέροντα εκείνων που βλέπουν ότι θα χάσουν οικονομικά οφέλη αν εφαρμοστούν λύσεις σύγχρονες και αποτελεσματικές. Τα ίδια συμφέροντα είναι εκείνα που δεν επιτρέπουν τη χρήση της αιολικής ενέργειας για την παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος ή τη λειτουργία μονάδων αφαλάτωσης ύδατος για τα νησιά γιατί δεν θα μπορούν να πωλούν νερό που μεταφέρουν με πλοία.

Η ανακύκλωση των σκουπιδιών και των αποβλήτων γενικότερα, αποτελεί εδώ και χρόνια ένα τρόπο για να απαλλαγούμε από τις χωματερές που αφενός δεν χωρούν πλέον αφετέρου μολύνουν το περιβάλλον με πολλές δυσμενείς συνέπειες για τον πλανήτη μας και τη ζωή ανθρώπων και ζώων. Όμως η ανακύκλωση που γνωρίζουμε δεν δίνει πλήρεις λύσεις. Κάτι εκπέμπεται στην ατμόσφαιρα και κάτι μένει ως τελικό προϊόν στο έδαφος, άρα η μόλυνση συνεχίζει να υπάρχει. Μια ολοκληρωμένη λύση επεξεργασίας και καταστροφής σκουπιδιών και πάσης φύσεως αποβλήτων είναι αυτή που βασίζεται στην τεχνολογία του πλάσματος και αφορά στην καύση και αεριοποίηση των αποβλήτων σε θερμοκρασίες άνω των 3.000 C0.z

«Πράσινη Στέγη» δημιουργήθηκε στο κτίριο του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών στην πλατεία Συντάγματος. Η «Πράσινη Στέγη» υλοποιήθηκε με στόχο να συμβάλει στη βελτίωση του περιβάλλοντος στο κέντρο της Αθήνας, στην εξοικονόμηση ενέργειας και στη μείωση των δαπανών του κτιρίου και παράλληλα να αποτελέσει παράδειγμα για την ανάληψη αντίστοιχων πρωτοβουλιών από άλλους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς. Σύμφωνα με ειδική αξιολόγηση του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, η φύτευση έχει ήδη ως αποτέλεσμα τη μείωση των ετήσιων αναγκών για ψύξη και θέρμανση του κτιρίου κατά 6% και 2% αντίστοιχα. Τα ποσοστά αυτά προβλέπεται να αυξηθούν με την περαιτέρω ανάπτυξη των φυτών.

Την Τετάρτη 25 Ιουνίου 2008, σε εκδήλωση  που πραγματοποιήθηκε στο Ζάππειο, υπεγράφησαν οι Χάρτες Εθελοντικής Δέσμευσης για την Εξοικονόμηση του Νερού στο πλαίσιο της εκστρατείας για την εξοικονόμηση του νερού που πραγματοποίησαν το Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS, ο ΣΚΑΙ, το Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο και το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο.
Τη Χάρτα Εθελοντικής Δέσμευσης για την εξοικονόμηση του νερού υπέγραψαν ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, κ. Αλέξανδρος Κοντός, ο Πρόεδρος της ΠΑΣΕΓΕΣ, κ.Τζανέτος Καραμίχας και Αντιπρόεδρος της ΠΑΣΕΓΕΣ και Πρόεδρος της Ευρωμεσογειακής Ένωσης Αρδευτών, κ. Γρηγόρης Αλεξιάδης, ο Πρόεδρος της ΕΝΑΕ, κ. Δημήτρης Δράκος, ο Πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ, κ. Νικήτας Κακλαμάνης, ο Πρόεδρος της ΤΕΔΚΝΑ, κ. Δημήτρης Καλογερόπουλος, ο Πρόεδρος της ΕΣΔΚΝΑ, κ. Νίκος Χιωτάκης και εκ μέρους της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων και του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών επιχειρήσεων, η κ. Μαμιδάκη Μαρία-Ελένη.

Οι πολίτες μπορούν να συνεχίσουν να υπογράφουν τη Χάρτα Εθελοντικής Δέσμευσης για την εξοικονόμηση νερού από τους πολίτες, επισκεπτόμενοι τη σελίδα www.skai.gr/nero/sign.php

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε στις 10 Ιουνίου 2008, στους Φιλιάτες Θεσπρωτίας, η 7η συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του Προγράμματος ΠΙΝΔΟΣ, υπό την προεδρία του Υφυπουργού Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιάννη Παπαθανασίου, και με τη συμμετοχή του Υφυπουργού κ. Αντώνη Μπέζα και πολλών τοπικών παραγόντων της περιοχής Ηπείρου και Δυτικής Μακεδονίας.

Ο κ. Παπαθανασίου, παρουσίασε την πορεία υλοποίησης του Προγράμματος, σημειώνοντας ότι μέχρι σήμερα έχουν ενταχθεί στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων 211 έργα και 39 μελέτες, συνολικού προϋπολογισμού 134.344.000 ευρώ σε 10 νομούς. Επιβεβαίωσε επίσης τη βούληση της Κυβέρνησης να στηρίξει τις αναπτυξιακές δυνατότητες της Πίνδου, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στις ευκαιρίες που προκύπτουν από την εφαρμογή του νέου επενδυτικού νόμου, την ολοκλήρωση των έργων του Γ’ ΚΠΣ και την αξιοποίηση των πόρων του ΕΣΠΑ 2007–13. Κλείνοντας την ομιλία του, τόνισε την ανάγκη να επιταχυνθεί η υλοποίηση των ενταγμένων έργων, δηλώνοντας ότι «Το ΠΙΝΔΟΣ είναι το πρώτο ολοκληρωμένο πρόγραμμα ορεινής τοπικής ανάπτυξης που εφαρμόζεται στη χώρα μας και χρηματοδοτείται αποκλειστικά από εθνικούς πόρους. Στόχος μας είναι να αποτελέσει πιλοτικό υπόδειγμα για όλες τις περιφέρειες της χώρας μας. Θέλουμε να μετατρέψουμε την περιοχή της Πίνδου σε πρότυπο ήπιας και πράσινης ανάπτυξης για όλη την Ευρώπη».

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεσμοθετεί νέο ετήσιο Βραβείο Πράσινης Πρωτεύουσας της Ευρώπης, το οποίο θα απονέμεται σε πόλη που πρωτοστατεί στη φιλοπεριβαλλοντική διαβίωση στα αστικά κέντρα. Η εναρκτήρια εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 22 Μαΐου 2008 - Παγκόσμια Ημέρα Βιοποικιλότητας - στα γραφεία της Επιτροπής των Περιφερειών στις Βρυξέλλες, όπου ο Επίτροπος Σταύρος Δήμας και ο Paddy Bourke, Δήμαρχος του Δουβλίνου και Πρόεδρος της Ένωσης Πρωτευουσών της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπόγραψαν διακήρυξη για τη θεσμοθέτηση του βραβείου.

Οι πόλεις θα μπορούν να υποβάλλουν υποψηφιότητα για την επιλογή της Πράσινης Πρωτεύουσας της Ευρώπης για τα έτη 2010 και 2011 συμπληρώνοντας ηλεκτρονικό έντυπο αίτησης. Μπορούν να υποβάλουν υποψηφιότητα όλες οι ευρωπαϊκές πόλεις με πληθυσμό άνω των 200.000 κατοίκων. Μία κριτική επιτροπή θα επιλέξει εντός του έτους τις νικήτριες πόλεις για το 2010 και το 2011. Σκοπός του βραβείου είναι να βοηθήσει τις ευρωπαϊκές πόλεις να γίνουν πιο ελκυστικές και υγιεινές – να προσφέρουν «ποιότητα ζωής».

Η δρομολόγηση του Βραβείου Πράσινης Πρωτεύουσας της Ευρώπης συνέπεσε με την Παγκόσμια Ημέρα Βιοποικιλότητας, δύο δε δείκτες που θα χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση των επιδόσεων των πόλεων συνδέονται με τη βιοποικιλότητα: ύπαρξη δημόσιων χώρων πρασίνου και αειφόρος χρήση γης.